Płaszczenica

W kolekcji Muzeum KUL znajduje się kilka obiektów związanych z obrządkiem wschodnim. Obok prac Jerzego Nowosielskiego, ikony Chrystusa Eucharystycznego, należy do nich także Płaszczenica. W latach 2014-2016 obraz został poddany konserwacji w Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie. Płaszczenica ze zbiorów Muzeum KUL jest obrazem olejnym na płótnie, prawdopodobnie z przełomu XIX/XX w., o wymiarach 124 x 53 cm, na pozłacanym tle, oprawionym w prostą, drewnianą, czarną ramę.

Płaszczenicę spotkamy w każdej cerkwi, jest bowiem nieodłącznym elementem świąt wielkanocnych w obrządku wschodnim. Płótno z namalowanym przedstawieniem umarłego Jezusa Chrystusa symbolizuje materiał, w który owinięto Jego ciało tuż po śmierci. Przedstawienie zdobione jest często ornamentami lub scenami religijnymi.  

W Wielki Piątek symboliczny grób Jezusa w cerkwi umieszczony na specjalnym stole tzw. „świętym prestole”, przykryty jest właśnie Płaszczenicą. Utworzenie Grobu Pańskiego jest poprzedzone wieczornym nabożeństwem, które symbolizuje złożenie ciała Chrystusa w grobie. Pod koniec tego nabożeństwa duchowni wynoszą płaszczenicę z cerkwi i w uroczystej procesji trzykrotnie okrążają z nią świątynię. Potem następuje adoracja Grobu z umieszczoną tam Płaszczenicą. Kolejnym „wyjściem” tego obrazu z cerkwi jest noc z Soboty na Niedzielę Wielkanocną kiedy podczas rezurekcji Płaszczenica jest obnoszona wokół świątyni, a następnie uroczyście wniesiona przez carskie wrota do prezbiterium. Przez kolejne 40 dni, aż do święta Wniebowstąpienia, Płaszczenica pozostaje na ołtarzu w cerkwi.

Płaszczenice spotykamy także w kościołach gdzie są najczęściej zawieszone jako obrazy na ścianach prezbiterium lub nawy. Zazwyczaj są to pozostałości wyposażenia z cerkwi, które zamienione zostały na kościoły.

Płaszczenica ze zbiorów Muzeum KUL, stan przed konserwacją
Płaszczenica ze zbiorów Muzeum KUL, po konserwacji, oprawiona

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *